Φυματίωση ή αλλιώς Καρκίνωση της Ελιάς

Παθογόνο: Βακτήριο Pseudomonas savastanoi pv. Savastanoi ή αλλιώς γνωστό ως Pseudomonas syringae subsp. savastanoi

Ασθένεια πολύ διαδεδομένη σε όλες τις ελαιοκομικές περιοχές. Προκαλεί εξασθένηση των δένδρων, ξήρανση κλαδιών ή και ολόκληρων δένδρων.

Συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα της ασθενείας αυτής είναι η εμφάνιση αρχικά φυματίων (μικρών όγκων), κυρίως πάνω στους νεαρούς κλάδους αλλά και στους πιό ηλικιωμένους ακόμα δε και στον κορμό και τις ρίζες. Τα φυμάτια είναι μάλλον σφαιρικά και αρχικά έχουν ομαλή επιφάνεια και εσωτερική υφή σπογγώδη. Καθώς όμως μεγαλώνουν, η επιφάνεια τους σχίζεται και γίνεται ανώμαλη, οπότε τα φυμάτια μετατρέπονται σε καρκινώματα, που εσωτερικά γίνονται ξυλώδη και σκληρά. Οι υπερτροφίες αυτές αποτελούνται κυρίως από φλοιώδες παρέγχυμα, μέσα στο οποίο ευρίσκονται ακανόνιστα στοιχεία της βίβλου και του ξύλου.

Συχνά τέτοια καρκινώματα σχηματίζονται στο σημείο επαφής εμβολίου και υποκειμένου, στη βάση των λαίμαργων βλαστών και στις σχισμές, που έχει προκαλέσει στους βλαστούς ο παγετός. Η ανάπτυξη των προσβεβλημένων κλαδίσκων αναστέλλεται και παρατηρείται έκπτυξη νέων βλαστών σε σημεία κάτω από τα καρκινώματα. Μπορούμε να έχουμε και ξήρανση βλαστών. Γενικά το δένδρο εξασθενεί και η παραγωγή του μειώνεται.

Η ασθένεια προκαλεί και μια κηλίδωση των καρπών. Στις πράσινες ελιές εμφανίζονται γύρω από τα φακίδια κηλίδες κυκλικές (με διάμετρο 0,5-2,5mm) ή ακανόνιστες, με χρώμα καστανό, που αργότερα γίνεται μαύρο. Στις αδρόκαρπες ποικιλίες γύρω από τις κηλίδες υπάρχει μια υπόλευκη άλως. Αντίθετα, στις μικρόκαρπες ποικιλίες οι κηλίδες εμφανίζονται σαν καστανόμαυρα στίγματα χωρίς άλω. Οι κηλίδες, που έχουν συμπληρώσει την ανάπτυξή τους, είναι λίγο βυθισμένες, τελικά δε το κέντρο τους σχίζεται και βγαίνει ένα γλοιώδες υγρό, που περιέχει βακτηριακά κύτταρα. Η προσβολή δεν προχωρεί σε βάθος, αλλά περιορίζεται στα επιφανειακά στρώματα του μεσοκαρπίου. Στον ίδιο καρπό: μπορεί να υπάρξουν μέχρι 20 κηλίδες. Στις ελιές, που προορίζονται για κονσερβοποίηση, η ζημιά μπορεί να είναι πολύ σημαντική.

Βιολογία

Η ασθένεια αποδίδεται στο βακτήριο Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi. Εκτός από την ελιά, το βακτήριο προσβάλλει το γιασεμί, την πικροδάφνη και τον φράξινο, δημιουργώντας τα χαρακτηριστικά εξογκώματα.

Το βακτήριο, που βρίσκεται μέσα στα καρκινώματα βγαίνει όταν αυτά διαβραχούν, μεταφέρεται με τις σταγόνες της βροχής και μολύνει τους φυτικούς ιστούς από πληγές κλαδέματος, ραβδίσματος, χαλαζιού ή παγετού. Οι μολύνσεις γίνονται κυρίως το φθινόπωρο και τον χειμώνα, αλλά και την άνοιξη όταν υπάρχουν βροχές. Οι καρποί μολύνονται από τα φακίδια.Υγρός και βροχερός καιρός, ιδιαίτερα όταν ακολουθείται από χαλαζόπτωση ευνοεί την εκδήλωση της ασθένειας. Οι ποικιλίες Καλαμών, Μεγαρίτικη και Θασίτικη της ελιάς θεωρούνται ανθεκτικές.

Αντιμετώπιση

Συνιστάται να αποφεύγεται η εκτέλεση κλαδέματος με βροχερό καιρό.

Τα προσβεβλημένα κλαδιά που κόβονται πρέπει να καίγονται και να απολυμαίνονται τα εργαλεία. Συνιστάται επίσης κατά το κλάδεμα να λαμβάνεται φροντίδα για τον καλό αερισμό του εσωτερικού της κόμης. Επίσης σε περίπτωση εγκατάστασης νέου ελαιώνα, θα πρέπει τα δενδρύλλια να είναι εντελώς υγιή.

Προληπτικά συνιστώνται ψεκασμοί με κατάλληλα σκευάσματα(βλέπε παρακάτω) από το φθινόπωρο μέχρι αρχές άνοιξης.

Η ασθένεια θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί με ψεκασμούς προστατευτικών μικροβιοκτόνων και ιδαίτερα βορδιγαλίου πολτού, η προστασία όμως αυτή των δένδρων θα απαιτούσε πολλούς ψεκασμούς κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα και θα ήταν οικονομικά ασύμφορη. Συνεπώς, τα μέτρα, που μπορούμε να συστήσουμε, είναι:

• Αποφυγή συλλογής του καρπού και κλαδευμάτων με βροχερό καιρό. Μετά από την εργασία του κλαδεύματος καλό είναι να γίνεται ψεκασμός με βορδιγάλιο πολτό. Παρόμοιος ψεκασμός είναι σκόπιμος και μετά από παγετό.
• Αν τα δένδρα δεν είναι πολύ προσβεβλημένα, μπορεί να απαλλαγούν από την ασθένεια με αφαίρεση των μικρών κλάδων, που έχουν καρκινώματα και αφαίρεση των όγκων από τους μεγαλύτερους κλάδους. Οι πληγές πρέπει να καλύπτονται με βορδιγάλιο πάστα, που περιέχει 1 μέρος θειικού χαλκού, 2 μέρη υδροξειδίου του ασβεστίου και 10 μέρη νερού.

ΠΣΕ: Ανάγκη αναπροσαρμογής του εξαγωγικού μοντέλου, από την Εξωστρέφεια Ανάγκης στην Εξωστρέφεια Ευκαιρίας

Τάση αναπροσαρμογής του εξαγωγικού μοντέλου της χώρας στα νέα δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και εξέλιξής του προς ένα πιο βιομηχανοποιημένο πυρήνα, δείχνουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων. Μπορεί οι εκτιμήσεις της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής να χαμηλώνουν οριακά τον πήχη της αύξησης του περασμένου Νοεμβρίου από το 39% στο 37,9%, αλλά εξαιρετικά θετικό κρίνεται το γεγονός της μεγάλης αύξησης εξαγωγών Μηχανημάτων (+73,7%), Πρώτων Υλών (98,7%) και Βιομηχανικών Ειδών (46,7%).

Όπως δήλωσε η Πρόεδρος του ΠΣΕ, κυρία Χριστίνα Σακελλαρίδη «παρατηρείται τους τελευταίους μήνες, μία μετάβαση προς ένα πιο αναπτυγμένο εξαγωγικό πρότυπο της Ελλάδας, δεδομένου ότι τα βιομηχανικά προϊόντα καλύπτουν πλέον πολύ μεγαλύτερο ποσοστό, σε σχέση με τα προϊόντα του πρωτογενούς τομέα. Αποτελεί μία ακόμη απόδειξη της αναπροσαρμογής του εξαγωγικού μοντέλου, από την Εξωστρέφεια Ανάγκης στην Εξωστρέφεια Ευκαιρίας. Οδηγούμαστε δηλαδή, χάρη στις προσπάθειες των Ελλήνων Εξαγωγέων σε εξαγωγές μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας, σε εξαγωγές προϊόντων που ενσωματώνουν καινοτομίες και ελληνική τεχνογνωσία. Αν μάλιστα, εκλείψουν γραφειοκρατικά αντικίνητρα, που αυξάνουν κατακόρυφα το κόστος παραγωγής των ελληνικών προϊόντων, και τονωθεί ουσιαστικά η ρευστότητα των εξωστρεφών επιχειρήσεων, οι εξαγωγές θα αυξηθούν άμεσα ακόμη περισσότερο συμβάλλοντας αποφασιστικά στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας».

Η ανάπτυξη του ελληνικού εξαγωγικού προτύπου προκύπτει και από το γεγονός ότι η κατηγορία των Μηχανημάτων-Υλικών Μεταφορών (μηχανολογικός και ηλεκτρολογικός εξοπλισμός, βιομηχανικός εξοπλισμός κ.α.), με αξία εξαγωγών 259,2 εκατ. ευρώ «απειλεί» τη δεύτερη θέση που παραδοσιακά τα τελευταία χρόνια διατηρούν τα Τρόφιμα (262 εκατ. ευρώ). Την πρωτοκαθεδρία διατηρούν τα Βιομηχανικά Είδη (κατεργασμένα δέρματα, νήματα, είδη ξυλείας, χαρτί, μεταλλικά είδη, σίδηρος, χάλυβας κ.α.), με 342,4 εκατ. ευρώ.

Ποσοστιαία, η μεγαλύτερη αύξηση αφορά τις Πρώτες Ύλες (μεταλλεύματα, ξυλεία, ίνες, καρποί, λιπάσματα κ.α.) καθώς διπλασιάστηκε σχεδόν η αξία των εξαγωγών τους, σε σχέση με το Νοέμβριο του 2009, από 73,5 εκατ. ευρώ στα 146,1 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, η αξία των εξαγωγών κατά το μήνα Νοέμβριο 2010 ανήλθε στο ποσό των 1.603,4 εκατ. ευρώ (2.197,0 εκατ. δολάρια) έναντι 1.162,8 εκατ. ευρώ (1.739,4 εκατ. δολάρια) κατά τον ίδιο μήνα του έτους 2009, σημειώνοντας αύξηση 37,9%. Η αντίστοιχη μεταβολή χωρίς τα πετρελαιοειδή παρουσίασε αύξηση κατά 374,2 εκατ. ευρώ ή 34,7%.

Αντίθετα, η συνολική αξία των εισαγωγών διαμορφώθηκε στο ποσό των 3.074,1 εκατ. ευρώ (4.187,1 εκατ. δολάρια) έναντι 3.797,5 εκατ. ευρώ (5.646,8 εκατ. δολάρια) κατά το Νοέμβριο του 2009, παρουσιάζοντας μείωση 19,0%. Η αντίστοιχη μεταβολή χωρίς τα πετρελαιοειδή παρουσίασε μείωση κατά 452,5 εκατ. ευρώ ή 13,8%.

Ως αποτέλεσμα αυτών των μεταβολών, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου τον περασμένο Νοέμβριο διαμορφώθηκε σε 1.470,9 εκατ. ευρώ (1.990,1 εκατ. δολάρια) έναντι 2.634,7 εκατ. ευρώ (3.907,4 εκατ. δολάρια) κατά τον ίδιο μήνα του έτους 2009, παρουσιάζοντας μείωση 44,2%. Η αντίστοιχη μεταβολή χωρίς τα πετρελαιοειδή παρουσίασε μείωση κατά 826,6 εκατ. ευρώ ή 37,3%.

Σε επίπεδο 11μηνου 2010, η συνολική αξία των εξαγωγών ανήλθε στο ποσό των 14.359,2 εκατ. ευρώ (19.101,0 εκατ. δολάρια) έναντι 13.411,3 εκατ. ευρώ (18.663,6 εκατ. δολάρια) κατά το ίδιο διάστημα του έτους 2009, παρουσιάζοντας αύξηση 7,1%. Η αντίστοιχη μεταβολή χωρίς τα πετρελαιοειδή παρουσίασε αύξηση κατά 850,6 εκατ. ευρώ ή 6,9%.

Στο ίδιο διάστημα, οι εισαγωγές μειώθηκαν στο ποσό των 32.664,1 εκατ. ευρώ (από 41.629,6 εκατ. ευρώ το 2009), ήτοι υποχώρησαν κατά 21,5%. Η αντίστοιχη μεταβολή χωρίς τα πετρελαιοειδή παρουσίασε μείωση κατά 3.853,6 εκατ. ευρώ ή 11,1%.

Έτσι, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου κατά το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2010 διαμορφώθηκε σε 18.304,8 εκατ. ευρώ (24.180,6 εκατ. δολάρια), έναντι 28.218,4 εκατ. ευρώ (38.923,8 εκατ. δολάρια), κατά το ίδιο διάστημα του έτους 2009, παρουσιάζοντας μείωση
35,1%. Η αντίστοιχη μεταβολή χωρίς τα πετρελαιοειδή παρουσίασε μείωση κατά 4.704,2 εκατ. ευρώ ή 20,9%. 

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΤΤΔΕ	ΑΞΙΑ ΕΞΑΓΩΓΩΝ (εκατ. ευρώ)	ΜΕΤΑΒΟΛΗ (%)
ΤΡΟΦΙΜΑ & ΖΩΝΤΑ ΖΩΑ	262	29,5%
ΠΟΤΑ & ΚΑΠΝΟΣ	46,7	31,3%
ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ	146,1	98,7%
ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ	163,3	43,1%
ΛΑΔΙΑ & ΛΙΠΗ	25,9	21,6%
ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ	201	8,3%
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΕΙΔΗ	342,4	46,1%
ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ & ΥΛΙΚΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ	259,2	73,7%
ΔΙΑΦΟΡΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΕΙΔΗ	156,1	10,8%
ΜΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΜΕΝΑ ΕΙΔΗ	22,7	76%

http://www.agrotypos.gr/index.asp?mod=articles&id=62510

Ημερίδα για το φυλλορύκτη της τομάτας (Tuta absoluta) και για το ρυγχοφόρο των φοινικοειδών (Rhynchophorus ferrugineus)

Ημερίδα με θέμα: «Νέοι εντομολογικοί εχθροί στη χώρα μας : Tuta absoluta (φυλλορύκτης της τομάτας) & Rhynchophorus ferrugineus (ρυγχοφόρος των φοινικοειδών): Αποκτηθείσα εμπειρία, νεώτερα δεδομένα & χρήσιμα συμπεράσματα». Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 18 Φεβρουαρίου 2011 και ώρα 09:00-14:00. Διοργάνωση: Εντομολογική Εταιρεία Ελλάδος

Ημερίδα με θέμα «Η ποιότητα και η ασφάλεια του ελαιολάδου, βασικοί πυλώνες για την προώθησή του»

Ημερίδα με θέμα «Η ποιότητα και η ασφάλεια του ελαιολάδου, βασικοί πυλώνες για την προώθησή του». Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Βασιλέως Κωνσταντίνου 48), 10 Φεβρουαρίου 2011, ώρα 9.30 π.μ με είσοδο ελεύθερη για το κοινό. Διοργάνωση: Λέσχη Φίλων Ελαιολάδου «ΦΙΛΑΙΟΣ», σε συνεργασία με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Χημικών  Εμπειρογνωμόνων (ΣΕΧΕ) του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ)  και το Greek Lipid Forum ( Ελληνικό Φόρουμ για την Επιστήμη και Τεχνολογία Λιπιδίων). Πληροφορίες – Εγγραφή: τηλ. 2103223402.

ΒΕΡΤΙΣΙΛΛΙΩΣΗ Μια ασθένεια που προσβάλλει τις ελιές

Η βερτισιλλίωση της ελιάς είναι αδρομύκωση οφειλόμενη στον μύκητα Verticillium dahliae. Είναι η σοβαρότερη μυκητολογική ασθένεια εδάφους της ελιάς. Ο μύκητας αναφέρθηκε πρώτη φορά το 1913 σε ασθενή φυτά ντάλιας στην Γερμανία από τον Klebahn. Ο μύκητας Verticillium dahliae είναι ένα από τα σπουδαιότερα παθογόνα του αγγειακού συστήματος των ανώτερων φυτών. Το εύρος των ξενιστών του μύκητα είναι αρκετά μεγάλο. Προσβάλει: δασικά δένδρα, οπωροφόρα, ψυχανθή, φυτά μεγάλης καλλιέργειας, λαχανοκομικά καλλωπιστικά και ζιζάνια. Στην Ελλάδα η ασθένεια στην ελιά διαπιστώθηκε και μελετήθηκε πρώτη φορά από τον Ζάχο στην Στυλίδα Φθιώτιδας το 1952. Από τότε έχει παρατηρηθεί σε όλη τη χώρα όπου υπάρχουν ελαιώνες.
Οι επιτραπέζιες ποικιλίες είναι περισσότερο ευαίσθητες καθώς και τα νεαρά δενδρύλλια σε σχέση με τα μεγαλύτερης ηλικίας. Η βερτισιλλίωση προκαλεί τα τελευταία χρόνια σημαντικές ζημίες στους ελαιώνες των ευαίσθητων ποικιλιών όπως η Τσουνάτη, η Καλαμών, η Αμφίσσης κ.α. Δεν είναι σπάνια η περίπτωση σημαντικών προσβολών και στην πρακτικά ανθεκτική ποικιλία της Κορωνέικης, κάτω από συνθήκες ευνοϊκές για τη μόλυνση και την ανάπτυξη μολύσματος.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ:
Τα συμπτώματα της βερτισιλλίωσης μερικές φορές μπορεί να συγχέονται με τα συμπτώματα των αδροβακτηριώσεων, ασθενειών ριζικού συστήματος κτλ. Τα συμπτώματα της βερτισιλλίωσης είναι πολύ όμοια στους διάφορους ξενιστές του παθογόνου. Στο σύνδρομο των συμπτωμάτων περιλαμβάνονται: μαρασμός φύλλων, νεκρωτικές κιτρινομπρούτζινες κηλίδες που καταλήγουν σε νέκρωση και πτώση των φύλλων, καστανός μεταχρωματισμός των αγγείων του ξύλου και νανισμός.
Στην ελιά, η βερτισιλλιωση προσβάλει δένδρα κάθε ηλικίας στους ελαιώνες και στα φυτώρια. Η ασθένεια παρατηρείται σποραδικά και σε μεμονωμένα δένδρα του ελαιώνα, σπάνια όμως εμφανίζεται υπό γενικευμένη μορφή σε ομάδα ή στο σύνολο των δένδρων του ελαιώνα. Τα μακροσκοπικά συμπτώματα με τα οποία εκδηλώνεται η ασθένεια ποικίλουν ανάλογα με την εποχή, την ποικιλία και από χρόνο σε χρόνο. Ιδιαίτερα έντονα συμπτώματα παρατηρούνται κατά το στάδιο της άνθησης. Το παθογόνο έχει την δυνατότητα να προσβάλει τα ελαιόδεντρα καθ’όλη την διάρκεια του χρόνου με εξαίρεση την θερμή και την ψυχρή περίοδο. Η ασθένεια παρατηρείται με δυο μορφές. Η πρώτη είναι το σύνδρομο του απότομου μαρασμού ή της αποπληξίας και η άλλη είναι το σύνδρομο της βραδείας αποξήρανσης.
Α) Σύνδρομο του απότομου μαρασμού ή της αποπληξίας:
Η αποπληξία εμφανίζεται συνήθως στα φυτώρια σε δενδρύλλια μικρής ηλικίας και στα νεαρά δένδρα στον αγρό. Τα φύλλα μερικών κλάδων καρουλιάζουν ή συστρέφονται και τελικά ξηραίνονται γρήγορα χωρίς να πέφτουν από τους κλάδους, παραμένοντας έτσι για μεγάλο χρονικό διάστημα σε αυτούς. Αρχικά τα φύλλα των προσβεβλημένων κλάδων χάνουν το βαθύ πράσινο χρώμα τους, γίνονται άτονα πράσινα, θαμπά και στη συνεχεία καστανά, ενώ συγχρόνως συστρέφονται κατά μήκος προς τη κάτω επιφάνεια σχηματίζοντας έτσι ένα «σωλήνα». Είναι εύθρυπτα και πέφτουν με την παραμικρή επαφή, με εξαίρεση τα φύλλα της κορυφής. Την άνοιξη, τα άνθη και οι νεαροί καρποί ξεραίνονται γρήγορα και παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα πάνω στα κλαδιά. Η αποπληξία χαρακτηρίζεται από ταχεία ξήρανση των κλάδων και βραχιόνων ή την νέκρωση ολόκληρων των ελαιόδεντρων και αναπτύσσεται από αργά τον χειμώνα μέχρι νωρίς την άνοιξη. Η αποπληξία εκδηλώνεται πιο συχνά σε δένδρα που έχουν προσβληθεί τον προηγούμενο χρόνο.
Β) Σύνδρομο της βραδείας αποξήρανσης:
Η βραδεία ξήρανση εκδηλώνεται ημιπληγικά και βαθμιαία. Τα φύλλα των προσβεβλημένων κλάδων γίνονται χλωρωτικά ή κίτρινα και τελικά ξηραίνονται και πέφτουν με αποτέλεσμα την αποφύλλωση και τη ξήρανση των κλάδων αυτών. Η βραδεία αποξήρανση αναπτύσσεται σταδιακά από αργά την άνοιξη έως νωρίς το καλοκαίρι και χαρακτηρίζεται από νέκρωση των φύλλων και ανθοταξιών και ξήρανση των κλάδων. Τα προσβεβλημένα ελαιόδεντρα αντιδρούν έντονα στην μόλυνση του μύκητα. Βραχίονες, ή ολόκληρη η κόμη των δένδρων μπορεί να μαραθεί σε μια περίοδο. Πολλές φορές πάνω στους ξηρούς κλάδους εμφανίζονται νεαροί βλαστοί, ασθενικοί, με μικρά και χλωρωτικά φύλλα. Οι βλαστοί αυτοί οδηγούνται σύντομα σε ξήρανση.
Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα της βερτισιλλίωσης είναι ο τεφρομέλανος, δηλαδή, ο μεταχρωματισμός του κεντρικού κυλίνδρου του προσβεβλημένου κλάδου. Αυτός ο μεταχρωματισμός κατά μήκος της τομής εμφανίζεται σαν ράβδωση, ενώ σε εγκάρσια τομή με μορφή διακριτών στιγμάτων.
ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Ο μύκητας επιβιώνει στο έδαφος και μπορεί να προσβάλει ελαιόδεντρα οποιαδήποτε εποχή. Η μόλυνση των δένδρων γίνεται από το έδαφος μέσω του ριζικού συστήματος και είναι πιο έντονη όσο πιο άφθονο είναι το μόλυσμα.
Το μόλυσμα διατηρείται και αυξάνει στο έδαφος είτε με την συγκαλλιέργεια ευαίσθητων καλλιεργούμενων φυτών όπως πατάτα, τομάτα κ.α. είτε σε αυτοφυείς ξενιστές. Ο μύκητας διατηρείται στο έδαφος για μεγάλο χρονικό διάστημα με τα μικροσκληρώτιά του τα οποία μπορούν να επιβιώσουν μέχρι και 14 χρόνια. Τα μικροσκληρώτια είναι μυκηλιακοί σχηματισμοί διάφορων σχημάτων και μεγεθών που αναπτύσσονται όταν βρεθούν σε κατάλληλες συνθήκες.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ:
Η αντιμετώπιση της βερτισιλλίωσης δεν είναι δυνατή με μυκητοκτόνα. Η καταπολέμηση του παθογόνου είναι πολύ δύσκολη εξαιτίας της παραγωγής μικροσκληρώτιων στα φυτικά υπολείμματα που βρίσκονται στην επιφάνια ή σε κάποιο μικρό βάθος. Οι κυριότεροι τρόποι αντιμετώπισης της ασθένειας είναι:
• Πριν την εγκατάσταση του ελαιώνα θα πρέπει να ελέγχεται αν κατά τα προηγούμενα χρόνια είχαν καλλιεργηθεί φυτά ξενιστές του παθογόνου και να αποφεύγεται η εγκατάσταση σε τέτοια χωράφια,
• Χρησιμοποίηση ανθεκτικών ποικιλιών. Το αμερικανικό υποκείμενο Oblonga δίνει καλά αποτελέσματα αντοχής στο παθογόνο, καθώς και οι ποικιλίες Κορωνέικη, και Manzanila,
• Απολύμανση του εδάφους με ατμό ή με ηλιοαπολύμανση,
• Εφαρμογή καλλιεργητικών μέτρων. Μερικά από αυτά είναι:
α. Ισορροπημένη λίπανση,
β. Η ασβέστωση των όξινων ή ουδέτερων εδαφών ώστε να δημιουργηθούν συνθήκες οξύτητας που δεν ευνοούν την ανάπτυξη του παθογόνου,
γ. Μείωση των αρδεύσεων, η υπερβολική υγρασία αυξάνει την ποσότητα του μολύσματος,
δ. Αποφυγή συγκαλλιέργειας με ευπαθή είδη – ξενιστές,
• Χρήση βιολογικών σκευασμάτων. Μερικοί από αυτούς είναι: ο ασκομύκητας Talaromyces flavus είδη των βακτηριών Flavobacterium και Glucobacterium κ.α…
Παναγιώτης Πετρίδης
Γεωπόνος Τ.Ε.

Κυκλοκόνιο

Συμπτώματα

Προσβάλλονται όλα τα πράσινα μέρη του φυτού. Στα φύλλα εμφανίζεται το σύμπτωμα γνωστό ως «μάτι παγωνιού» (γκρίζες νεκρωτικές κηλίδες σε συγκεντρικούς κύκλους με σαφές περίγραμμα), ενώ παρατηρείται και έντονη φυλλόπτωση. Προσβάλλονται περισσότερο τα παλαιότερα φύλλα και τα χαμηλότερα μέρη του δένδρου. Η προσβολή των μίσχων και των ποδίσκων των καρπών επιφέρει ανθόρροια και πρόωρη καρπόπτωση.

 

 

Βιολογία

Ο μύκητας διαχειμάζει με τη μορφή σπορίων (κονιδίων) στα φύλλα και τους βλαστούς των ήδη προσβεβλημένων δένδρων. Από τα φύλλα αυτά προέρχονται οι μολύνσεις της άνοιξης, οι οποίες είναι λιγότερες από αυτές του φθινοπώρου, διότι το χειμώνα πολλά φύλλα έχουν πέσει και έτσι τα μολύσματα είναι μειωμένα. Το νερό είναι απαραίτητος παράγοντας για την ελευθέρωση, διασπορά και βλάστηση των σποριών. Γενικά, η μόλυνση ευνοείται από συνθήκες σχετικά χαμηλών θερμοκρασιών και αυξημένης υγρασίας. Μετά την μόλυνση, ο μύκητας εγκαθίσταται κάτω από την εφυμενίδα και με κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας εξέρχονται οι κονιδιοφόροι, που αρχικά προσδίδουν βελούδινη υφή στις κηλίδες. 

 

Καταπολέμηση

Λόγω της μακράς περιόδου μόλυνσης του μύκητα υπάρχει κίνδυνος προσβολής από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Ιούνιο. Απαιτείται προστασία των δένδρων με την εφαρμογή κατάλληλων σκευσμάτων από τις πρώτες προσβολές του φθινοπώρου (1ος ψεκασμός πριν την έναρξη των βροχών, 2ος ψεκασμός μετά από ένα μήνα), μετά το κλάδεμα (3ος ψεκασμός τέλος χειμώνα) και από τις προσβολές της άνοιξης (4ος ψεκασμός)

 

 

Ηλιοαπολύμανση κηπευτικών (Ελ. Τζάμος, agrotypos.gr)