Με σύμμαχο το βροχερό καιρό και σε περισσότερα φέτος στρέμματα εξελίσσεται η καλλιέργεια σιταριού

Για μια εξαιρετική καλλιεργητική χρονιά λόγω των βροχοπτώσεων που σημειώνονται το τελευταίο διάστημα, κάνουν λόγο στον ΑγροΤύπο, παραγωγοί και εκπρόσωποι Ενώσεων από τις σιτοπαραγωγικές περιοχές της χώρας. Η καλλιέργεια φέτος είναι αυξημένη σε ποσοστό περίπου 20% ενώ αν και τον Μάιο ο καιρός βοηθήσει όλοι συμφωνούν ότι και η αποδόσεις θα είναι εξαιρετικές. Όσον αφορά τις τιμές, αν και ακόμα είναι πολύ νωρίς για εκτιμήσεις, εκπρόσωποι των Ενώσεων μας αναφέρουν ότι οι πρώτες εκτιμήσεις αναφέρουν διατήρηση των περσινών που για το σκληρό σιτάρι κυμάνθηκαν στα 24 λεπτά/κιλό και για το μαλακό στα 21 λεπτά το κιλό περίπου. Σε διεθνές επίπεδο, η τελευταία έκθεση του Διεθνούς Συμβουλίου Δημητριακών (IGC) προβλέπει βελτίωση των προοπτικών παραγωγής για την περίοδο 2013/2014.

Για την περίοδο αυτή από το IGC προβλέπεται να έχουμε υψηλή συγκομιδή και ανάκαμψη της μέσης απόδοσης, που θα οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής κατά 4%. Μικρή αύξηση προβλέπεται στα παγκόσμια αποθέματα, ενώ αμετάβλητες αναμένεται να είναι οι εμπορικές συναλλαγές.

Δράμα

Για την φετινή καλλιεργητική χρονιά στην περιοχή της Δράμας, ο κ. Γιώργος Σωτηρέλης, διευθυντής της ΕΑΣ Δράμας αναφέρει στον ΑγροΤύπο: «Φέτος υπάρχει αύξηση της καλλιέργειας μαλακού και σκληρού σιταριού της τάξεως του 15% περίπου. Η καλλιέργεια εξελίσσεται εντυπωσιακά καλά. Η σπορά ολοκληρώθηκε έγκαιρα μέσα στον Οκτώβριο, ο καιρός ήταν καλός. Αυτή την περίοδο οι βροχές μας βοήθησαν πολύ με αποτέλεσμα να έχουμε μια εντυπωσιακή ανάπτυξη. Ως εκ τούτου όλα δείχνουν ότι τα στάρια μας θα έχουν καλές αποδόσεις». 

Και προσθέτει: «Φυσικά την απόδοση – τουλάχιστον στη Π.Ε. Δράμας – την καθορίζει ο Μάιος. Αν λοιπόν τον επόμενο μήνα έχουμε έστω μια βροχή τότε οι αποδόσεις θα είναι πάρα πολύ καλές. Πέρσι η καλλιέργεια σκληρού σίτου κατέλαβε περίπου 140.000 στρέμματα και το μαλακό 100.000 στρέμματα περίπου. Αυτή την στιγμή στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας αλλά και στην ευρύτερη περιοχή δεν υπάρχουν αποθέματα. Όσον αφορά τις εκτιμήσεις για τις φετινές τιμές ελπίζουμε να είναι στα ίδια επίπεδα με τις περσινές. Στα 24 λεπτά/κιλό στο σκληρό σιτάρι και 20 - 22 λεπτά/κιλό στο μαλακό σιτάρι.

Σέρρες

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις του κ. Παύλου Αραμπατζή, Προέδρου της ΕΑΣ Βισαλτίας Σερρών στον ΑγροΤύπο: «Τα σιτάρια φέτος είναι αυξημένα λόγω των περσινών τιμών σε ποσοστό 12 με 20%. Η καλλιέργεια εξελίσσεται πάρα πολύ καλά λόγω των βροχοπτώσεων και όσοι έχουν κάνει σωστές καλλιεργητικές φροντίδες θα απολαύσουν καλή παραγωγή. Ωστόσο όλα θα εξαρτηθούν και από τον καιρό του Μαΐου». 

Σύμφωνα με τον κ. Αραμπατζή: «Οι τιμές από ότι εκτιμούμε μέχρι τώρα θα είναι στα ίδια επίπεδα με πέρσι και ίσως σημειώσουν μια αύξηση ενός λεπτού. Η τιμή πέρσι ήταν στα 24 λεπτά/κιλό στο σκληρό σιτάρι και στα 21 λεπτά το κιλό στο μαλακό. Το θέμα είναι ποιος θα έχει τα χρήματα να τα αγοράσει διότι εδώ έχουμε προβλήματα γενικά με την πώληση λόγω των οικονομικών συνθηκών».

Τρίκαλα

Για αύξηση της καλλιέργειας σε ποσοστό που φθάνει το 20% κάνει λόγο στον ΑγροΤύπο και ο κ. Αχιλλέας Λιούτας, Πρόεδρος της ΕΑΣ Τρικάλων. «Η καλλιέργεια σιταριού στα Τρίκαλα είναι αυξημένη περίπου 20% σε σχέση με το 2012. Η καλλιέργεια εξελίσσεται κανονικά και χωρίς προβλήματα. Όσον αφορά τις τιμές για το 2013 προβλέπονται στα ίδια επίπεδα με πέρσι», σημειώνει ο κ. Λιούτας.

Λάρισα

Στην στρεμματική αύξηση της καλλιέργειας – η οποία σύμφωνα με τον ίδιο οφείλεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό στα περσινά προβλήματα με το βαμβάκι – αναφέρεται ο Πρόεδρος του συνεταιρισμού «Θες γάλα; Πιες», κ. Αθανάσιος Βακάλης. «Οι εκτάσεις είναι αυξημένες, για την παραγωγή όμως ακόμα δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι αφού από εδώ και πέρα το διάστημα είναι κρίσιμο. Κατά την δικιά μου εκτίμηση πάντως η παραγωγή θα είναι κάπως αυξημένη. Οι τιμές δείχνουν να έχουν μια σταθεροποιητική τάση και ίσως μειωθούν λίγο», μας τονίζει ο κ. Βακάλης.

Λιβαδειά

Τέλος από την πλευρά του ο κ. Γιώργος Ανέστης, Πρόεδρος της ΕΑΣ Λιβαδειάς μας ανέφερε: «Στην περιοχή μας καλλιεργείται μόνο σκληρό σιτάρι και μέχρι στιγμής πάμε πάρα πολύ καλά. Μάλιστα στα στρέμματα υπάρχει μια αύξηση που φθάνει το 25%. Αν συνεχίσει έτσι ο καιρός και δεν υπάρξει κάποιο πρόβλημα η σοδειά φέτος θα πάει πολύ καλά ενώ οι τιμές παραγωγού αναμένεται να κυμανθούν λίγο χαμηλότερα από πέρσι που ήταν στα 24 λεπτά το κιλό».

Χρήστος Διαμαντόπουλος

xdiam@agrotypos.gr

ΧΑΛΑΣΤΡΑ Αντιδρούν για την τιμή του ρυζιού οι αγρότες

Η αύξηση της τιμής του ρυζιού σε παγκόσμιο επίπεδο έχει προβληματίσει και τους έλληνες παραγωγούς. Στη Χαλάστρα της Θεσσαλονίκης οι παραγωγοί εκφράζουν τις πρώτες αντιδράσεις για το μεγάλο άνοιγμα ψαλίδας ανάμεσα στην τιμή πώλησης του προϊόντος από τον παραγωγό και την τελική τιμή, στην οποία αγοράζει το είδος αυτό ο καταναλωτής.

Πριν από ένα χρόνο οι ορυζοπαραγωγοί της Χαλάστρας πωλούσαν το ρύζι 15-16 λεπτά το κιλό. Φέτος πωλούν 35-40 λεπτά το κιλό. Θα μπορούσε να πει κανείς πως οι ορυζοπαραγωγοί του κάμπου της Θεσσαλονίκης, του μεγαλύτερου ορυζώνα της χώρας, θα έπρεπε να είναι ευχαριστημένοι.

Ωστόσο, όπως οι ίδιοι οι παραγωγοί διαπίστωσαν για μία ακόμη φορά, οι μεσάζοντες πωλούν στα 2-3 ευρώ το κιλό, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται στα πολυκαταστήματα τροφίμων οι τιμές που όλοι βιώνουμε. "Εμείς θέλουμε φτηνό ρύζι για όλους", τονίζουν και ορισμένοι συμπληρώνουν ότι "η ακρίβεια έχει ονοματεπώνυμο".

Οι δύο μεγαλύτεροι αγροτικοί συνεταιρισμοί της περιοχής βρίσκονται σε αναβρασμό και οι εκπρόσωποί τους εξηγούν πως θα διεκδικήσουν υψηλότερες τιμές.

Πάνω από το 60% της ελληνικής παραγωγής, λένε οι αγρότες, εξάγεται στην Ιταλία. Στα δύο σούπερ μάρκετ του αγροτικού συνεταιρισμού Χαλάστρας, όπου οι ορυζοπαραγωγοί προωθούν τα προϊόντα τους, μισό κιλό συσκευασμένο ρύζι κοστίζει 56 λεπτά, ενώ ένα κιλό ρύζι χύμα πωλείται 73 λεπτά. Την ίδια ώρα οι καταναλωτές προσπαθούν απεγνωσμένα να βρουν τρόπους διαφυγής από τον κλοιό της ακρίβειας που σφίγγει όλο και περισσότερο.

Ασθένειες ρυζιού στην Ελλάδα

Πυρικουλάρια (Pyricularia oryzae)
Η πυρικουλάρια είναι η πιο σημαντική ασθένεια της ορυζοκαλλιέργειας στην Ελλάδα όπως και στις περισσότερες χώρες παραγωγής ρυζιού σε ολόκληρο τον κόσμο. Η ασθένεια οφείλεται στο μύκητα Pyricularia oryzae (ανάμορφο), Magnoporthe grisea (τελειόμορφο), οποίος έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί πολυάριθμες φυλές με διαφορετική παθογόνο ικανότητα.
Ο μύκητας προσβάλλει κυρίως τα φύλλα, δευτερευόντως το λαιμό (μίσχο της φόβης) και τους κόμβους των φυτών. Η προσβολή στα φύλλα εμφανίζεται με τη μορφή ακανόνιστων νεκρωτικών κηλίδων χρώματος καφέ με πιο σκοτεινή περιφέρεια, πλάτους ολίγων χιλιοστών και μήκος, κατά την έννοια των νεύρων, μέχρι και πέντε εκατοστά. Η προσβολή του λαιμού οδηγεί σε σήψη και πτώση της φόβης. Οι αλλοιώσεις στους κόμβους εμφανίζονται ως μαυρίσματα. Η ένταση της ασθένειας και οι προκαλούμενες ζημίες ποικίλουν ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και την εφαρμοζόμενη καλλιεργητική τεχνική. Οι απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, η διοχέτευση πολύ ψυχρού νερού και οι θερινές ομίχλες ευνοούν την ανάπτυξη του μύκητα. H κρίσιμη σχετική υγρασία του αέρα για τη βλάστηση των σπορίων του κυμαίνεται μεταξύ 92 και 96%, ενώ η άριστη θερμοκρασία για την ανάπτυξη των μυκηλιακών του υφών είναι 28οC. Η ανάπτυξη της ασθένειας ευνοείται επίσης από την αζωτούχο λίπανση των φυτών. Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Σιτηρών τα τελευταία δύο έτη παρατηρήθηκαν σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας απώλειες στην καλλιέργεια του ρυζιού λόγω της πυρικουλάριας σε ποσοστό μέχρι και 90%. Η ποικιλία Ρωξάνη αποσύρθηκε από τη σποροπαραγωγή την τελευταία τριετία λόγω της μεγάλης ευπάθειάς της στην προσβολή από την ασθένεια.
μύκητας διαδίδεται κυρίως με τον αέρα (σπόρια του μύκητα έχουν βρεθεί σε απόσταση 3 χιλ/τρων από τις εστίες μόλυνσης) και το νερό άρδευσης και κατά δεύτερο λόγο με τους σπόρους και τα υπολείμματα της καλλιέργειας. Η διαχείμαση του μύκητα γίνεται κυρίως με το σπόρο και τα φυτικά υπολείμματα του ρυζιού ή των χειμερινών σιτηρών και ζιζανίων. Χαρακτηριστικό είναι ότι το μυκήλιο σε ξηρές συνθήκες δωματίου μπορεί να επιζήσει μέχρι και τρία έτη.
ι κύριοι ξενιστές του μύκητα είναι τα ζιζάνια Echinochloa crus-galli (μουχρίτσα) και Oryza sativa (κόκκινο ρύζι) και σε μικρότερο βαθμό το Phragmites communis (νεροκάλαμο) και η Typha latifolia (ψαθί). Είναι γνωστό ότι ποικιλίες ρυζιού ανθεκτικές στην προσβολή του φυλλώματος στο μύκητα, δεν είναι απαραίτητα ανθεκτικές και στην προσβολή της σήψης του λαιμού, ή και το αντίθετο. Τέτοιες είδους παρατηρήσεις οδήγησαν στο συμπέρασμα πως δεν υπάρχει πάντοτε συσχέτιση της ανθεκτικότητας των δύο ειδών προσβολής της πυρικουλάριας στο ρύζι.
ια την αντιμετώπιση της ασθένειας εφαρμόζονται προληπτικά μέτρα, όπως η καταστροφή των υπολειμμάτων της καλλιέργειας ή καλλιεργητικά μέτρα, όπως η πρώιμη σπορά. Συστηματική αμειψισπορά συνήθως δεν εφαρμόζεται, γιατί τα εδάφη στα οποία καλλιεργείται το ρύζι στη χώρα μας είναι αλατούχα και δεν ενδείκνυνται για άλλες καλλιέργειες. Για τη χημική καταπολέμηση της ασθένειας χρησιμοποιούνται διάφορα σκευάσματα: tricyclazole (BEAM) και carbendazim (BAVISTIN). Η χρήση των σκευασμάτων δεν είναι αποτελεσματική εάν η αζωτούχος λίπανση είναι μεγαλύτερη της συνιστώμενης. Συνεχής χρήση των ίδιων σκευασμάτων έχει ως συνέπεια τη δημιουργία φυλών του μύκητα ανθεκτικών σ' αυτά. Η καλιούχος λίπανση προσδίδει στο ρύζι μια ανθεκτικότητα γιατί σκληραγωγεί τα φυτά του.
καλύτερος τρόπος ελέγχου της ασθένειας είναι η καλλιέργεια ανθεκτικών ποικιλιών. Η ανθεκτικότητα του ρυζιού σ΄ αυτήν ελέγχεται από ένα έως τρία ζεύγη γονιδίων. Υψηλή συγκέντρωση αμινοξέων σε συνδυασμό με χαμηλή συγκέντρωση φαινολών και δομικών υλικών των κυτταρικών τοιχωμάτων στα φυτά αυξάνουν την ευαισθησία τους στην ασθένεια. Η δημιουργία νέων ποικιλιών ανθεκτικών στο μύκητα πρέπει να είναι συνεχής γιατί οι ποικιλίες δεν είναι σε θέση να παραμείνουν ανθεκτικές για περισσότερα από 3-4 έτη. Γι αυτό, οι ερευνητές ασχολούνται περιορισμένα πλέον με τη βελτίωση του ρυζιού για κάθετη ανθεκτικότητα και δίνουν έμφαση στη βελτίωσή του για οριζόντια ανθεκτικότητα. Η υπέρβαση της αζωτούχου λίπανσης είναι δυνατό να προκαλέσει σπάσιμο της ανθεκτικότητας ακόμα και των ανθεκτικών ποικιλιών.
Μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη συνέχειά της είναι:
Αμειψισπορά των αγρών ρυζιού που προσβλήθηκαν από την ασθένεια με άλλες καλλιέργειες όπου είναι δυνατή.
* Έλεγχος των ζιζανίων που αναπτύσσονται στα αναχώματα τα οποία περιβάλλουν τους αγρούς ρυζιού. Αυτά είναι συνήθως προσβεβλημένα από το μύκητα και αποτελούν τους ξενιστές από τους οποίους ξεκινά η ανάπτυξη της ασθένειας. Έλεγχος επίσης των ζιζανίων ξενιστών του μύκητα που φύονται στις στραγγιστικές τάφρους με κάψιμο και κατά την άνοιξη με χρήση ζιζανιοκτόνων.
* Χρησιμοποίηση αποκλειστικά σπόρου σποροπαραγωγής και ιδιαίτερα Ελληνικών ποικιλιών οι οποίες γενικώς παρουσιάζουν μια μεγαλύτερη ανεκτικότητα στις προσβολές του μύκητα.
* Μη εφαρμογή επιφανειακά των αζωτούχων λιπασμάτων ουρία και νιτρική αμμωνία. Χρησιμοποίηση του λιπαντικού στοιχείου καλίου εάν διαπιστωθεί ότι υπάρχει έλλειψή του.
* Με τις επικρατούσες συνθήκες δε θα μπορούσε να ενθαρρυνθεί η βιολογική καλλιέργεια στο ρύζι αν και η μη χρήση αζωτούχων λιπασμάτων που συνεπάγεται μια τέτοια καλλιέργεια θα βοηθούσε στoν περιορισμό της εξάπλωσης της ασθένειας.
* Ενθάρρυνση για συμμετοχή σε προγράμματα έρευνας σχετικά με την αύξηση της ανθεκτικότητας των φυτών ρυζιού κατά της ασθένειας με Γενετική Τροποποίηση, για να είμεθα γνώστες των δυνατοτήτων και αυτής της προσέγγισης.
* Προώθηση άμεσα προγράμματος μελέτης της εξάπλωσης του μύκητα και των φυλών του γεωγραφικά και ελέγχου των σπόρων σποροπαραγωγής για πιθανές προσβολές τους από αυτόν. Το Ινστιτούτο Σιτηρών έχει και τη γνώση και την εμπειρία και θα μπορούσε να αναλάβει ένα τέτοιο πρόγραμμα.

 

 

Φουζαρίωση (Fusarium moniliforme, Fusarium sp)
Η φουζαρίωση του ρυζιού είναι μια σημαντική ασθένεια διαδεδομένη στις περισσότερες ορυζοπαραγωγικές χώρες της Ασίας. Στην Ελλάδα έχει κάνει την εμφάνισή της χωρίς όμως να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, αφού οι περισσότερες ποικιλίες φαίνεται να παρουσιάζουν ικανοποιητικά επίπεδα ανθεκτικότητας. Εμφανίζεται με ένα σύμπλοκο συμπτωμάτων ξεκινώντας από τα πρώτα στάδια με μη φυσιολογική και ανώμαλη επιμήκυνση των νεαρών φυτών (εξαιτίας της παραγωγής της ορμόνης γιββδεριλίνης), με νέκρωσεις στις ρίζες και στο σταυρό, με τη μάρανση ολόκληρων των φυτών καθώς και με την εμφάνιση στιγμάτων στους σπόρους. Ο μύκητας διαχειμάζει στο έδαφος, ενώ μπορεί να μεταφερθεί και από μολυσμένους σπόρους. Για την καταπολέμησή της φουζαρίωσης δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή αδειοδοτημένα μυκητοκτόνα για το ρύζι που μπορούν να αντιμετωπίσουν το μύκητα.